Rusya Başbakanı Mihail Mişustin tarafından imzalanan 29 Nisan tarihli ve 488 sayılı kararname ile “ulusal güvenliği koruma” gerekçesiyle yabancı uydu sistemlerine yönelik altı aylık bir ithalat yasağı getirildi. Kararname; Devlet Radyo Frekansları Komisyonu’ndan onay almamış, yabancı uydularla veri alışverişi yapan tüm radyo-elektronik cihazları kapsıyor. Bu hamlenin, özellikle cephe hattında Rus birlikleri tarafından gayriresmi yollarla kullanılan Starlink terminallerini tamamen devre dışı bırakmayı hedeflediği belirtiliyor.
Cephede haberleşme krizi derinleşiyor
Rus ordusu, özellikle taktik düzeyde komuta ve kontrol ile dron operasyonlarında Starlink terminallerine ciddi bir bağımlılık geliştirmişti. Ancak Şubat 2026 başında SpaceX’in işgal altındaki bölgelerdeki terminalleri topluca kapatmasıyla bu ağ çökmüş; Ukrayna’daki Starlink veri trafiği bir günde %75 oranında düşmüştü. Rus askeri bloggerlar, bu bağlantı kesintisinin ardından haberleşme personelinin kayıplarının arttığını ve birliklerin sahada koordinasyon sorunu yaşadığını rapor ediyor.
Starlink’e karşı yerli alternatif: “Rassvet” uyduları
Rusya, Starlink’ten doğan boşluğu doldurmak için kendi alçak yörünge uydu sistemi olan Rassvet (Şafak) projesine hız verdi.
- Mevcut Durum: 23 Mart 2026 tarihinde Bureau 1440 şirketi tarafından 16 adet operasyonel uydu yörüngeye fırlatıldı.
- Kapasite: Mevcut 16 uyduluk grup, Ukrayna üzerinde günde yalnızca birkaç kez ve toplamda birkaç saat kesintili iletişim sağlayabiliyor.
- Hedef: Sistemin Starlink kalitesinde bir hizmet sunabilmesi için en az 250 uyduya ihtiyaç duyulurken; Rusya, 2027 sonuna kadar 292 uyduya ulaşarak ticari hizmete başlamayı planlıyor.
Rus istihbaratının “Beyaz Terminal” operasyonları
Yaptırımlar ve SpaceX’in engellemeleri nedeniyle “gri piyasadan” terminal tedarik edemeyen Rus istihbarat servisleri, yeni yöntemlere başvurdu. Ukrayna ve AB ülkelerinde devşirilen aracılar üzerinden yasal yollarla (“beyaz liste”) kaydedilen terminallerin satın alınarak Rus ordusuna aktarıldığı tespit edildi. Ukrayna makamları, bu tür illegal faaliyetleri engellemek için terminal kayıtlarında sıkı denetimler uyguluyor ve ifşa edilen cihazları anında bloke ediyor.
Savunma uzmanları, ithalat yasağının Rus birliklerinin durumsal farkındalığını azaltacağını ve özellikle uzun menzilli hava ve deniz dronlarının operasyonel yoğunluğunu olumsuz etkileyeceğini değerlendiriyor. Moskova’nın bu teknolojik açığı kapatmak için balon tabanlı haberleşme sistemleri (Barrage-1) gibi alternatifleri de test ettiği biliniyor.
