Finlandiya’da Mart ayı sonunda yaşanan insansız hava aracı (İHA) kazasına dair yürütülen soruşturmada yeni bulgulara ulaşıldı. Finlandiya kamu yayıncısı Yle’nin haberine göre, başlangıçta Ukrayna’ya ait An-196 Liutyi saldırı dronu olduğu sanılan araçların, aslında “Chaika” (Martı) adı verilen düşük maliyetli yem (decoy) dronlar olduğu kesinleşti.
Görsel yanılgı ve yüksek hızın etkisi
Kazanın hemen ardından bölgeye sevk edilen bir F/A-18 Hornet pilotu, İHA’yı görsel olarak kontrol ettiğinde şekil benzerliği nedeniyle Liutyi saldırı dronu olarak rapor etmişti. Ancak yapılan enkaz incelemeleri ve Rusya’da düşen benzer araçlarla yapılan karşılaştırmalar sonucu şu detaylar ortaya çıktı:
- Boyut Farkı: Chaika dronu, Liutyi modelinin yaklaşık yarısı büyüklüğünde olmasına rağmen benzer bir çift gövdeli kuyruk tasarımına ve itici pervaneye sahip.
- Teşhis Zorluğu: Pilotun, ağaçlık zemin üzerinde ve jetin yüksek sürati nedeniyle İHA’nın gerçek boyutlarını doğru analiz edemediği belirtildi.
- Malzeme Kalitesi: Enkazda yapılan incelemede, Liutyi’nin aksine çok daha ucuz ve seri üretime uygun bileşenlerin kullanıldığı tespit edildi.
Ukrayna’nın stratejisi: Hava savunmayı “boğmak”
Askeri uzmanlar, Ukrayna’nın bu ucuz dronları Rus hava savunma sistemlerini meşgul etmek için kullandığını vurguluyor. Bu yöntemin çalışma prensibi şöyle:
- Sahte Dalga: Chaika gibi onlarca ucuz yem dron fırlatılarak düşmanın pahalı hava savunma füzelerini harcaması sağlanıyor.
- Asıl Darbe: Savunma hattı meşgul edildiğinde veya mühimmatı azaldığında, asıl yükü taşıyan Liutyi gibi saldırı dronları hedeflerine çok daha kolay ulaşıyor.
Olayın nedeni Rus elektronik harbi
Finlandiya Ulusal Soruşturma Bürosu, düşen cihazlarda sadece birkaç kilogramlık sembolik bir patlayıcı bulunduğunu bildirdi. 29 Mart 2026’da Kouvola (Savistontie bölgesi) yakınlarına düşen bu dronların, Rusya’nın Leningrad bölgesindeki tesisleri hedef alırken Rus elektronik harp (EW) sistemleri tarafından saptırıldığı ve rotasından çıkarak Finlandiya hava sahasına girdiği değerlendiriliyor.
Ukrayna Dışişleri Bakanlığı olayla ilgili Helsinki ile temas halinde olduklarını belirtirken, Finlandiya tarafı durumun kökeninde Rusya’nın saldırganlığının yattığını ve doğrudan bir askeri tehdit algılamadıklarını yineledi.
