Güney Amerika ve çevresinde uyuşturucu kartellerine karşı agresif bir strateji yürüten Washington yönetimi ile Guatemala hükümeti arasında “askeri müdahale” krizi yaşanıyor. Panama’da düzenlenen Amerika Devletleri Örgütü (OAS) Genel Kurulu’nda konuşan Guatemala Devlet Başkanı Bernardo Arevalo, ülkesindeki organize suç örgütlerine karşı ABD’nin askeri operasyon düzenlemesi ihtimalini kesin bir dille reddetti.
“Anayasamız yabancı asker varlığına izin vermiyor”
ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth’in geçtiğimiz hafta CBS News’e verdiği demeçte, Guatemala ve Ekvador’daki suç çetelerini hedef almak için “nokta atışı saldırıların” uygulanabileceğini ima etmesi, bölgede tansiyonu yükseltmişti. Arevalo ise bu iddialara anayasal bir kalkanla yanıt verdi.
Panama’da AFP’ye verdiği özel röportajda, Guatemala Anayasası’nın yabancı silahlı kuvvetlerle ortak askeri operasyon yürütülmesine olanak tanımadığını vurgulayan Arevalo, şunları söyledi:
“Amerikalıların ülkemizde askeri operasyonlar yürütmesi, silah taşıması… Mevcut yasalar buna kesinlikle izin vermiyor.”
İstihbarat paylaşımı mı, operasyonel müdahale mi?
Arevalo, Washington yönetimi ile mevcut iş birliğinin sınırlarını netleştirerek, ABD’nin askeri personelinin sahaya inmek yerine lojistik ve stratejik destek verdiğini belirtti. Başkan Arevalo’nun açıklamalarına göre, iki ülke arasındaki mevcut anlaşma; “taktik operasyon seviyesinde planlama desteği, baskın hazırlıkları ve istihbarat paylaşımı” ile sınırlı tutuluyor. Suç örgütlerine karşı operasyonel sorumluluğun ise tamamen Guatemala güvenlik güçlerinde olduğu vurgulanıyor.
Trump’ın “terör” listesi ve bölgesel operasyonlar
Guatemala’da faaliyet gösteren Mara Salvatrucha ve Barrio 18 gibi uyuşturucu mafyası çeteleri, ABD’deki Trump yönetimi tarafından “terörist” olarak sınıflandırılıyor. Ancak bu grupların “terörist” statüsünde olması, Guatemala hükümetinin egemenlik hakları konusunda taviz vermeyeceği anlamına gelmiyor.
Washington, uyuşturucu kartellerine karşı yürüttüğü agresif mücadele kapsamında daha önce benzer bir adımı Venezuela’da atmıştı. ABD, “Nino Guerrero” lakaplı Tren de Aragua çete lideri Hector Rusthenford Guerrero Flores’i bir baskınla öldürmüştü. Başkan Trump’ın sosyal medya üzerinden görüntülerini paylaştığı bu operasyon, bölgedeki askeri müdahale kapasitesinin artırıldığının bir göstergesi olarak kabul edilmişti. Ayrıca ABD ordusu, Karayipler ve Pasifik’te uyuşturucu taşıdığından şüphelenilen teknelere düzenlediği hava saldırılarında 200’den fazla kişinin hayatını kaybettiğini doğrulamıştı.
Ekvador sınırında Kolombiya hattında ortak operasyonlar yürüten Washington yönetimi, Guatemala’daki Arevalo yönetimiyle bu noktada fikir ayrılığı yaşıyor. Arevalo’nun “kırmızı çizgisi”, Trump’ın bölgesel anti-narkotik stratejisinin bir sonraki aşamasının diplomatik değil, daha sert askeri yöntemlere evrilebileceği endişelerini beraberinde getiriyor.
