Vietnam Savaşı’ndan bu yana CSAR görevlerinde kullanılan ve “Sandy” çağrı adıyla bilinen koruma uçakları, düşman hattı arkasında kalan personelin kurtarılmasında hayati rol oynuyor. 1970’lerden beri bu görevi üstlenen A-10’ların yerini neyin alacağı sorusu, sadece uçakların teknik kabiliyetleriyle değil, bu zorlu görev için yetiştirilen pilotların uzmanlığıyla da yakından ilgili.
“Sandy” geleneği ve pilot uzmanlığı
CSAR operasyonlarında “Sandy 1” olarak adlandırılan lider pilot, kurtarma sahasının komutanı olarak görev yapar; kazazedeyi teşhis eder, tehditleri bastırır ve kurtarma helikopterlerini (HH-60) sahaya yönlendirir. Emekli Yarbay Joel Bier, A-10 topluluğunun bu göreve “vahşi bir odaklanmayla” hazırlandığını belirterek, genel maksatlı savaş uçaklarının bu karmaşık ve düşük hızda sabır gerektiren operasyonlarda zorlanabileceği uyarısında bulunuyor.
İran’daki son başarılı kurtarma operasyonu
A-10’ların güncelliğini koruduğuna dair en taze örnek, 3 Nisan 2026 tarihinde İran topraklarında gerçekleşti. İki Amerikan F-15E mürettebatını kurtaran operasyonda A-10’lar başrolü oynadı. Operasyon sırasında ağır hasar alan bir A-10’un pilotu, uçağı Kuveyt semalarına kadar uçurmayı başararak güvenli bir şekilde atladı. Bu başarı, Kongre’deki A-10 destekçilerinin “erken emeklilik” planına karşı elini güçlendirdi.
Geçiş stratejisi: F-35A çözüm mü?
Hava Kuvvetleri, geçiş stratejisi olarak uçaktan ziyade “deneyimli pilotlara” odaklanıyor. A-10 pilotlarının birikimlerini F-35A gibi 5. nesil platformlara taşıması hedefleniyor. Ancak yapılan testler, F-35A pilotlarının arama kurtarma koordinasyonu sırasında A-10 pilotlarına göre çok daha yüksek bir iş yüküyle karşılaştığını gösteriyor. Uzmanlar, F-35 ve A-10’un birlikte çalıştığı karma bir modelin, tek bir platformun yerini almasından daha etkili olacağını savunuyor.
Eğitim üslerinde yolun sonu
Geleceğe dair belirsizliği artıran en önemli gelişme ise, Hava Kuvvetleri’nin ana A-10 eğitim birimi olan Arizona’daki 357. Filo‘nun son mezunlarını vermesi oldu. Nisan 2026’da gerçekleşen bu tören, A-10 eğitiminde bir devrin kapandığını simgeliyor. Filonun bu mali yıl içinde tamamen pasifize edilmesi planlanıyor.
Kongre ve Pentagon arasındaki gerilim
ABD Kongresi, 2026 Ulusal Savunma Yetkilendirme Yasası (NDAA) ile Hava Kuvvetleri’nin en az 103 adet A-10’u operasyonel tutmasını zorunlu kıldı. Cumhuriyetçi Temsilci Austin Scott, A-10’ların İran’daki performansını örnek göstererek, müttefik kuvvetler için en iyi koruma sisteminin bu platform olduğunu savunmaya devam ediyor.
Askeri uzmanlar, 50 yıllık kurumsal bilgi birikiminin “kanla yazıldığını” ve A-10’lar için gerçekçi bir halef belirlenmeden yapılacak bir vedanın, gelecekteki savaşçılar için ağır bedeller doğurabileceği uyarısını yapıyor.
