Gazze Şeridi’nde Ekim 2025’ten bu yana süren ateşkes ortamına rağmen, savaş sonrası döneme dair belirsizlikler devam ediyor. Uluslararası paydaşlar, bölgenin yönetimi, güvenliği ve insani yardımların yeniden yapılandırılması için aylardır süren hazırlıklarını sürdürse de, somut bir siyasi anlaşmanın ve güvenlik garantilerinin eksikliği bu planları büyük ölçüde teorik düzeyde tutuyor.
Güvenlik çıkmazı ve uluslararası güç arayışı
Gazze’nin geleceğiyle ilgili tartışmalarda güvenlik konusu tüm planların merkezinde yer alıyor. İsrail tarafı, herhangi bir ilerleme kaydedilmesi için Hamas’ın silahsızlanmasını şart koşarken, Filistinli grup ise İsrail güçleri tamamen çekilmeden ve bağımsız bir yönetim kurulmadan silah bırakmayı reddediyor.
ABD Başkanı Donald Trump döneminde kurulan “Barış Kurulu” (Board of Peace) bünyesindeki yetkililer, Hamas’ın silahsızlanmasının artık planların ilerlemesi için bir ön koşul olarak görülmediğini ifade ediyor. Kurul, en kötü senaryoya göre hazırlık yaptıklarını belirterek, Gazze’nin güneyindeki Refah’ta “insani bir bölge” pilot uygulaması başlatmayı hedefliyor.
Uluslararası İstikrar Gücü ve yerel polis projesi
Bölgedeki düzeni sağlamak için gündeme gelen en önemli önerilerden biri, bir “Uluslararası İstikrar Gücü” (ISF) kurulması. Yetkililerin aktardığına göre; Fas, Kosova, Arnavutluk ve Kazakistan bu girişime aktif katılım göstermeye hazır. Kerem Şalom sınır kapısının İsrail tarafında yaklaşık 500 askerin konuşlanabileceği lojistik bir üssün tamamlanmak üzere olduğu belirtiliyor.
Ayrıca, Gazze’de görev yapacak yerel bir polis gücü oluşturulması için çalışmalar sürüyor. Şu ana kadar 20 bini aşkın başvuru alındığı bildirilse de, süreç güvenlik engellerine takılıyor. Diplomatik kaynaklar, İsrail’in başvuru listesini güvenlik incelemesinden geçirdiğini ve özellikle 5 bin kişilik bir polis gücünün Gazze için “çok büyük” olduğunu savunarak önerilen kadrolara itiraz ettiğini belirtiyor.
Yeniden inşa ve yönetişim krizleri
Gazze’nin insani ihtiyaçları ise devasa boyutta. Birleşmiş Milletler tahminlerine göre, yıkılan bir bölgenin yeniden inşası yıllar sürecek ve on milyarlarca dolarlık bir finansman gerektirecek. İnşaat malzemeleri ve enkaz temizleme ekipmanları ise hala kritik düzeyde yetersiz.
Yönetim boşluğu: NCAG sahaya giremiyor
Hamas kısa süre önce, yönetim sorumluluklarını Barış Kurulu tarafından oluşturulan ve teknokratlardan oluşan “Gazze Yönetimi İçin Ulusal Komite”ye (NCAG) devretmeye hazır olduğunu açıklamıştı. Ancak komite, İsrail’in girişlerine izin vermemesi nedeniyle Gazze’ye henüz adım atabilmiş değil.
Batı Şeria merkezli Filistin Yönetimi’nin (PA) gelecekteki rolü de belirsizliğini koruyor. Uluslararası toplum tarafından resmi muhatap olarak tanınan Filistin Yönetimi ile Gazze’de hizmet vermesi planlanan NCAG arasındaki koordinasyonun nasıl sağlanacağı ise büyük bir soru işareti.
Gözlemciler, mevcut tablonun, hizmet sunan ancak güvenlik ve sınır geçişleri üzerinde yetkisi olmayan bir yönetim yapısına yol açabileceği konusunda uyarıyor. Bu durumun, uluslararası destekçilerine bağımlı ancak güvenlik noktasında Hamas’ın etkisinden tam anlamıyla kurtulamamış, işlevsiz bir yönetim modeli oluşturma riski taşıdığı değerlendiriliyor.
